Firma Hilti oferuje wiele rozwiązań ułatwiających projektowanie i specyfikowanie produktów zabezpieczeń biernej ochrony ppoż.
Nieuwzględnienie biernej ochrony ogniowej przejść kablowych przez architekta lub projektanta branżowego na wczesnym etapie projektu nieuchronnie doprowadzi do problemów w późniejszych etapach budowy i może uniemożliwić odbiór techniczny budynku. Bardzo często prowadzi to do kosztownych i skomplikowanych przeróbek, nieplanowanych wydatków i rozległych zmian całych przebiegów kablowych przez ściany lub stropy oddzielenia pożarowego. Dlatego wskazane jest, aby już w początkowej fazie projektowania brać pod uwagę pasywną ochronę ppoż. W niniejszym artykule zawarto wskazówki dla wszystkich inżynierów elektryków, którzy szukają łatwiejszego i lepszego sposobu projektowania ogniochronnych przejść kablowych, a także wyjaśniono zalety i korzyści szerokiej gamy innowacyjnych rozwiązań Hilti związanych z takimi przejściami.

Zdjęcie 1: Przejście kablowe

Problemy spowodowane brakiem właściwego podejścia do projektowania
Inżynierowie zajmujący się projektowaniem urządzeń elektrycznych i okablowania w budynkach często mają do czynienia z przejściami w ścianach i stropach oddzielenia ppoż. Codziennie mają również styczność z problemami i odpowiadają na pytania wykonawców dotyczące poprawnego montażu systemów ogniochronnych. Ponadto rozpatrują przypadki nieprawidłowego montażu, wykrywają nieprawidłowości podczas kontroli lub przeglądów, a nawet uczestniczą w procesach oceny technicznej. Inżynierom ds. instalacji wewnątrzbudynkowych, projektantom instalacji elektrycznych (np. niskiego napięcia), architektom lub pracownikom zaplecza technicznego bardzo trudno jest utrzymać wysoki poziom kompetencji w odniesieniu do każdego zastosowania oraz gromadzić i przechowywać informacje o produktach ogniochronnych od wszystkich producentów. Ponadto w grę wchodzą również inne niezwykle istotne wyzwania, np.:
- częste zmiany ocen technicznych, przepisów i informacji o produktach, 
- coraz większa potrzeba koordynacji między wykonawcami z różnych branż, 
- potrzeba planowania przepustów ogniochronnych dla poszczególnych branż, z minimalnym stopniem komplikacji projektu,
- niski poziom szczegółowości specyfikacji i rysunków prowadzący do wyboru tanich, czasem nawet niezatwierdzonych rozwiązań, a w rezultacie wykonania niskiej jakości instalacji, 
- wybór odpowiednich produktów dla danej specyfikacji,
- potrzeba minimalizowania ryzyka z powodu braku odpowiedniej specyfikacji w jednym budynku i w konsekwencji montażu produktów ogniochronnych różnych producentów.

Typowe błędy podczas montażu produktów ogniochronnych do instalacji elektrycznych
Projektanci muszą być również znać typowe problemy związane z montażem, takie jak:  
- Brak należytego miejsca pracy dla elektryków, aby mogli oni prawidłowo montować systemy ogniochronne.
- Projekt z dużymi otworami dający wszystkim zaangażowanym stronom możliwość przeprowadzenia przez jeden otwór różnych mediów przechodzących.
- Korytka kablowe, których nie można montować bez elementów mocujących lub podtrzymujących.
- Chaotyczne prowadzenie kabli.
- Prowadzenie kabli przez otwór bez zachowania niezbędnego i wymaganego promienia gięcia.
- Specyfikacja opracowana „na ślepo” (poprzez kopiowanie/wklejanie ze starszych specyfikacji lub dokumentów) prowadząca do wdrożenia ogólnego rozwiązania ogniochronnego bez znajomości potencjalnego źródła błędów.
- Niezabezpieczone szczeliny i nieuszczelnione obszary lub połączenia między kablami w otworze.
- Nieprzestrzeganie minimalnych odległości.
- Brak dokumentacji zamontowanych systemów.

Podsumowując, tym błędom można zapobiec tylko dzięki fachowemu, odpowiednio wczesnemu planowaniu na etapie przedprojektowym. Dzięki temu wszystkie kolejne procesy będą przeprowadzane łatwiej, płynniej i bardziej jednoznacznie z perspektywy wszystkich zainteresowanych stron.

Najważniejsze kryteria, które należy wziąć pod uwagę przy zastosowaniu zabezpieczeń przepustów kablowych 

Typ, średnica i odporność ogniowa kabli: w ETA (Europejskiej Ocenie Technicznej) lub w innych dokumentach zatwierdzających zawsze częścią badanego obszaru zastosowania jest określenie, które rodzaje kabli i średnice kabli osiągnęły dane wartości odporności ogniowej i w jakich warunkach. Udzielane są w nich odpowiedzi na przykład na następujące pytania: Czy konieczne jest zastosowanie dodatkowych środków w celu uszczelnienia otworu? Które konstrukcje wsporcze podlegają zatwierdzeniu (czy system przetestowano również na płycie gipsowo-kartonowej)? Czy korytko kablowe może przechodzić przez otwór? Które kable spełniają wymagające kryteria próby szczelności i izolacyjności? Z dużymi kablami zasilającymi o średnicy ≥ 50 mm najczęściej wiążą się wyzwania w zakresie znamionowej rezystancji izolacji. Wszystkie powyższe kwestie należy wziąć pod uwagę przy planowaniu, w jaki sposób kabel ma przebiegać przez oddzielenia w sposób spełniający wszystkie te wymagania. 

Konfiguracja kabli: w zastosowaniach kabli wyróżnia się trzy podstawowe konfiguracje: pojedyncze kable, wiązki kablowe i kable w korytku kablowym. Dla każdej konfiguracji dostępne są różne zoptymalizowane rozwiązania, które oferują dostosowane zatwierdzenia i korzyści montażowe w celu zapewnienia łatwego i niezawodnego montażu.

Inne zastosowania elektryczne: istnieją inne specjalne zastosowania kablowe, takie jak kanały kablowe, rurki, falowody lub szyny zbiorcze. Testowanie systemów ogniochronnych pod kątem tych zastosowań jest wymagające. Nie wszystkie standardowe produkty ogniochronne do zastosowań kablowych oferują sprawdzone rozwiązanie w dokumencie odniesienia.

Obciążenie kabla: jednym z istotnych parametrów jest tzw. obciążenie kabla. W przypadku większości produktów obciążenie kabla jest ograniczone do 60% przestrzeni otworu. Przyjęto takie założenie, ponieważ potrzeba odpowiedniej ilości materiału ogniochronnego, aby zamknąć szczeliny powstałe w wyniku przepalenia i stopienia kabli. Prawidłowe obciążenie kabla jest konieczne, aby zmniejszyć ryzyko pożaru lub zwarcia, które może być spowodowane zbyt dużą liczbą kabli ściśniętych w danym przepuście.

Przejścia grupy kabli: różne konfiguracje kabli (wiązki, korytka, pojedyncze kable) są często przeciągane przez jeden większy otwór. Następnie montuje się odpowiednie rozwiązania ogniochronne. W dokumentach zatwierdzających należy zatem uwzględnić dodatkowe parametry, takie jak minimalne odległości między kablami lub między kablami a krawędziami uszczelnień.

Przejścia mieszane: jednym z największych problemów są przejścia mieszane stosowane w dużych otworach. Przejście mieszane to przejście, przez który prowadzone są kable i różne przewody rurowe, wykonane z różnych materiałów i mające różne izolacje. Prowadzi to do poważnych problemów montażowych i konieczności podejmowania wzmożonych wysiłków w zakresie koordynacji pomiędzy branżami mechaniczną, elektryczną i specjalistyczną. Komplikuje to również prawidłowe utrzymanie takiego przejścia. W związku z tym wyraźnie zaleca się planowanie mniejszych, lepiej dostosowanych i specyficznych dla danych branż otworów na wczesnym etapie projektowania. Ten potencjalny problem można ograniczyć tylko dzięki świadomemu planowaniu pustych przestrzeni przez inżynierów projektantów branżowych lub architektów.

Ponowne wykorzystanie przejść kablowych: jest to duża korzyść dla właścicieli i zarządców budynków, w których wymagane jest regularne ponowne wykorzystywanie przejść lub modernizowanie kabli (np. w szpitalach, centrach danych lub obiektach przemysłowych). Produkty te oferują łatwe zarządzanie kablami przy minimalnym nakładzie prac i najkrótszym czasie modernizacji. Fabrycznie przygotowane do montażu rękawy ogniochronne zaprojektowano tak, aby zapewniały w takich przypadkach rzeczywiste długoterminowe korzyści.

Aby uniknąć tych ukrytych, ale oczywistych pułapek, kluczowe znaczenie ma wczesne planowanie przebiegów kablowych i zapewnienie szczegółowej specyfikacji betonowych rozwiązań ogniochronnych do przejść kablowych. 

Zdjęcie 2: Idealne rozwiązanie do profesjonalnego zarządzania kablami: rękaw ogniochronny Hilti

Łatwe w specyfikacji produkty do wielu różnych zastosowań kablowych
Firma Hilti oferuje szereg innowacyjnych produktów do różnych zastosowań kablowych, istotnych wymagań i szerokiego zakresu zastosowań.

Zdjęcie 3: Odpowiednio przygotowane produkty do różnych zastosowań ułatwiają proces projektowania

W poniższej tabeli przedstawiono proste (niepełne) zestawienie obejmujące pewne kryteria wyboru, które może dać co najmniej kilka prostych wskazówek dotyczących potencjalnych korzyści dla projektantów (zielony: rozwiązanie preferowane).

Tabela 1: Wybór fabrycznie gotowych do montażu rozwiązań Hilti uzależniony od podstawowych kryteriów dla projektantów

Usługi i wsparcie techniczne

Wczesna specyfikacja produktu ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia błędów na późniejszych etapach projektu. Jest to jeszcze ważniejsze, jeśli weźmie się pod uwagę trudny temat ochrony przeciwpożarowej i ogniowej – temat, który jest uregulowany prawnie. Szczególnie ważne jest, aby firmy architektoniczne, projektowe i inżynieryjne minimalizowały ryzyko i pomagały chronić prawidłowy i zgodny z przepisami montaż planowanych systemów ogniochronnych. Firma Hilti oferuje nie tylko bogaty asortyment produktów fabrycznie gotowych do montażu z szerokim zakresem ocen technicznych dla większości zastosowań dotyczących kabli elektrycznych ujętych w tym artykule, ale także kompetentne i profesjonalne wsparcie techniczne od wczesnych etapów projektowania w projektach BIM po wsparcie na miejscu dla kierowników projektów i instalatorów.

Więcej na temat systemów ogniochronnych Hilti: Systemy biernej ochrony przeciwpożarowej - Hilti Polska